
Pangantusion Paebathon Pahompu Batak Toba
Paebathon Pahompu Batak Toba i ma hasomalan na dipadalan asa patandahon pahompu na didok buhabaju tu keluarga ni ina na manubuhon manang hula-hula. Dibagas ni partuturan Batak Toba na marhitehite Dalihan Na Tolu, hula-hula mangarihon hahundulon na tarhormat gabe bagian na mangalehon boru dibagas pardongan saripeon. Alani i, hatutubu buhabaju ndang holan gabe las ni roha keluarga, alai tong do gabe hajadian ni bangko na ingkon dipaboahon huhut dipatandahon sasara resmi tu hula-hula.
Sasara hata, paebathon mararti na patuduhon huhut patandahon pahompu. Hasomalan on gabe tanda i ma hatutubu buhabaju dibagas pardongan saripeon na sah huhut diangkui dibagas gurat ni bangko sude bagian.
Hadirion dibagas ni Dalihan Na Tolu
Asa boi manangkasi Paebathon Pahompu Batak Toba, ringkot do mamereng dibagas ni Dalihan Na Tolu, i ma sistim partalian sosial na tarbagi sian hula-hula, dongan tubu, huhut boru. Hadirion na jumolo martali dibagas ni hasomalan i ma somba marhula-hula, pasangaphon keluarga parboru.
Hula-hula dibereng gabe asal ni pasupasu. Nasida nunga mangalehon boruna tu marga asing, asa parhambangon dibagas ni rumah tangga termasuk hatutubu ni buhabaju ingkon dipaboahon huhut dipatandahon sasara bangko. Sopala pasangaphon hula-hula, rongkap Dalihan Na Tolu dirimpu ndang ture.
Tahi ni Paebathon Pahompu
Paebathon Pahompu Batak Toba martujuan:
- Patandahon buhabaju sasara resmi tu hula-hula gabe pahompu na parjolo sian boru.
- Mangido tangiang asa dilehon hahipason, ganjang ni umur, huhut masa depan na denggan.
- Patoguhon partalian paranak huhut hula-hula, asa partalian dua keluarga tong harmonis.
- Hamauliateon nunga sprang buhabaju na gabe panorus gurat pompakan ni marga.
- Manangkasi pangondol ni bangko, i ma anak na ro dibagas ni partuturan.
Hasomalan on ndang holan pesta, alai tanggung jawab dihangoluon na maradat.
Tingki ni Paebathon
Paebathon Pahompu Batak Toba somalna, dipadalan tingki pese dope buhabaju i. Ndang adong tanggal na pasti, alana tingki na di tontuhon sian dos ni roha aka keluarga, haradeon ni ekonomi, huhut kondisi sosial.
Di TobavPaebathon somalna lobi singkop sasara bangko. Di pangarantoan, hasomalan on boi dipadalan lobi bulus sopala mangorui lapatanna. Intina tong do sarupa: patandahon pahompu buhabaju tu hula-hula gabe tanda sangap huhut pasupasu.
Iringiringan Paebathon Pahompu
Somalna, on ma pigapiga dalan Paebathon Pahompu Batak Toba:
1. Ro tu bagas ni Hula-hula (Ompung Bao)
Natoras ni paranak mamboan buhabaju bagas ni natoras ni ina na manubuhon buhabaju Haroroan on manandahon tujuan ni bangko asa patandahon pahompu buhabaju. Somalna diampehon dohot hata na lombok huhut hormat.
2. Mamboan Sipanganon
Paranak mamboan sipanganon songon lomok-lomok huhut parjambaran. Parjambaran i ma párságian sipanganon hombár tu Dalihan Na Tolu. Parulan on manandahon panghormaton dohot hamauliateon tu hula-hula.
3. Mangulosi
Hula-hula somalna mangalehon ulos tu pahompu manang natoras ni buhabaju na gabe tanda tangiang huhut pangaramotion. Sala sada ulos na jotjot digunahon i ma Ulos Bintang Maratur, na manggambarhon parngoluan na maratur, hadumaon, huhut aropan denggan ma tu ari na naeng ro. Ulos gabe tanda panumpak ni adat na manali sasara partondian.
4. Tulang Manimburi
Tulang Manimburi. Tulang, i ma iboto ni ina na manubuhon buhabaju, manggusting obut ni bere na gabe tanda tanggang huhut aropan na denggan. Parhundul ni tulang dibagas ni bangko Batak Toba lam ringkot, harorona mampargogo partalian buhabaju dohot keluarga ina na manubuhon.
Lapatan Sosial huhut Partondian
Paebathon Pahompu Batak Toba marlapatan sosial huhut partondian na mambagas. Sasara sosial, hasomalan on mampargogo partalian partuturan huhut manjaga partalian dua keluarga. Sasara partondian, tangiang huhut rongkap sian hula-hula diporsea mamboan pangondian huhut pasupasu tu parngoluan ni buhabaju.
Hasomalan on tong do gabe parsiajaran bangko tu sundut naumposo. Sian acara on, buhabaju anon boi mangantusi dirina ndang sahalakna jongjong, alai nunga gabe bagian ni partututran.
Partalian di Jaman Saonari on
Ditonga parhambangan ni jaman, Paebathon Pahompu Batak Toba tong do mangarihon partalian na gogo. Nangpe nunga bulus dipadalan, nilai paghormaton, hamauliateon, huhut harentaon tong do dijaga. Hasomalan on gabe par ni hasomalan Batak Toba di jaman saonari on.
Sian padalan Paebathon Pahompu, halak Batak Toba patuduhon i ma bangko ndang holan pustaha sian ompu sijolojolo tubu, alai sitiopon na ingkon dijaga. Hasomalan on manandahon hatutubu buhabaju i ma masa keluarga huhut masa bangko na patoguhon partalian keluarga Parapak huhut hula-hula dibagas ni Dalihan Na Tolu.
-Rady-
