
Mamoholi Batak Toba marupahon sala sada hasomalan na ringkot dibagas sistim bangko halak Batak Toba na martali tu panjangkonon hatutubu buhabaju. Hasomalan on manggambarhon hamauliateon, panjangkonon ni bangko tu ruas imbaru dibagas ni partuturan halak Batak. Dibagas hasomalan Batak Toba na ingkon timbo manjungjung tarombo huhut partuturan, mamoholi ndang holan tanda, alai penegason i ma buhabaju nunga dijalo sasara bangko tu bagas ni humaliang marga huhut Dalihan Na Tolu.
Sasara bulus, mamoholi boi diantusi gabe rupa ungkapan las ni roha huhut panjangkonon ni bangko sian hatutubu ni buhabaju, na dipadalan keluarga huhut tondong hombar tu partuturan. Hasomalan on marpusat tu tingki hatutubu, ndang sian pardongan saripeon manang habot ni roha. Mamoholi manontuhon parpeak ni anak dibagas ni tarombo dohot patoguhon partalian sian keluarga ni amang, inang huhut tondong na asingna.
Mamoholi dibagas ni Dalihan Na Tolu
Așa mangantusi mamoholi Batak Toba sasara himpal, ringkot do mangantusi Dalihan Na Tolu. Dalihan Na Tolu i ma panailian ngolu ni halak Batak na mangatur partalian tolu unsur, i ma hula-hula, dongan tubu, huhut boru.
Dibagas hatutubu buhabaju, mamoholi jotjot dipatali tu turgas ni unsur Dalihan Na Tolu. Hula-hula somalna mangalehon tangiang huhut panumpak tu buhabaju na sorang, molo dongan tubu huhut boru nadohot marlasni roha dohot mampargogoi partuturan. Mamoholi ndang holan kewajiban materi, alai patoguhon partuturan na palti tingki mula ni parngoluan ni buhabaju.
Sarita huhut Nilai Hadirion Mamoholi
Sasara sarita, mamoholi tubu sian haporluon halak Batak Toba manjaga gurat ni pomparan. Sorang ni buhabaju ndang holan namasa dibagas ni keluarga inti, alai hajadian sosial na martali tu marga.
Nilai panailian mamoholi tarpeak tu panjangkonon tu tarombo. Di halak Batak, anak i ma panorus ni marga, panjaga goar ni keluarga, huhut papaut aka sundut. Alani i, mamoholi gabe tanda hamauliateon tu Tuhan huhut ompu sijolojolo tubu nunga dipasu-pasu boi adong pinompar.
Hasomalan on tong do mampargogoi partalian sude keluarga besar, alana hatutubu buhabaju dibereng gabe tingki sude marlasni roha.
Parmutmutan Mamoholi dibagas Upacara ni Bangko
Dibagas ni dalanna, mamoholi dipadalan tingki nunga sorang buhabaju, somalna tingki ina na manubuhon buhabaju nunga dibagas hahipason. Pambahenanna boi laho mamereng langsung tu bagas ni halak i, martangiang manang hata na manandahon nunga dijalo be buhabaju dibagas ni partuturan.
Pigapiga keluarga mandalanton mamoholi sasara bulus, nangpe na asing boi mandalanton dohot sara bangko na lobi lengkap une tu dos ni roha. Intina pe tong do sarupa: manomu parngoluan na imbaru huhut patandahon buhabaju dibagas ni gurat ni bangko Batak Toba.
Mamoholi ndang songon pesta pardongan saripeon manang habot ni roha, alai khusus do tu tingki hatutubu huhut panjaloan buhabaju dibagas ni parpunguan manang parsadaan.
Mamoholi di Jaman Modern
Di tonga parhambangon jaman, mamoholi Batak Toba mangalami hamubaon. Ndang sude keluarga tarkhusus ma na ditano parserahan boi mandalanton songon tingki na jolo. Alai, nilai na tong do dijaga: hamauliatean tu na sorang huhut panjangkonon partuturan.
Godang keluarga Batak Toba tong mampartahanhon unsur ni tangiang, tandangan aka tondong, dohot mampargogoi partalian keluarga ni ama dohot ina na gabe tanda mamoholi jaman on. On manandahon nangpe adong hamubaon, lapatanna tong do sarupa.
Lapatan Mamoholi tu Par ni Batak Toba
Mamoholi Batak Toba ndang holan acara ni bangko, alai manandahon panjaloan sosial buhabaju dibagas ni marga huhut parpunguan manang parsadaan. Hasomalan on mangajarhon sorang ni buhabaju ndang holan gabe sahalak na tarsirang, alai gabe gurat ni partuturan na bidang.
Dipadalan mamoholi, keluarga patuduhon hapateon asa manjaga bangko, tarombo, huhut nilai ni harentaon na gabe tanda halobianna halak Batak Toba.
Panutup
Mamoholi Batak Toba i ma panjangkonon hatutubu sibuha baju na marlapatan sasara sosial huhut partondian. Sian mamoholi, hatutubu sibuha baju ndang holan dipestahon gabe las ni roha keluarga, alai tong do gabe ingotingot ni bangko na manorushon marga huhut partuturan. Di tonga hamubaon jaman, manjaga pangantusion na tigor tontang mamoholi gabe dalan na ringkot dibagas pauneunehon par ni hasomalan Batak Toba.
-Rady-
