Dibagas ni hasomalan Batak Toba, pesta pardongan saripeon mangarihon godang tingkat ni bangko na marlapatan. Dua iantara prosesi na ringkot alai jotjot diantusi somalna i ma Paulak Une huhut Tingkir Tangga marupahon jambar sian atakan na dipadalan rampak dibagas rupa ni jaman saonari on na ditanda gabe Ulaon Sadari. Dihalak na naung mangantusi bangko ni pardongan saripeon Batak Toba sasara himpal, ringkot do patoranghon lapatan huhut guna ni padua prosesi on dibagas partuturan ni Dalihan Na Tolu.
Aha I Ulaon Sadari?
Sasara pandokan, ulaon mararti pesta manang upacara bangko, gari sadari mararti sada ari. Ulaon Sadari Batak Toba boi tarbereng sian pesta bangko pardongan saripeon na dipadalan dibagas sada ari na gok, tarmasuk sude prosesi bangko na somalna dibagas tingki na lobi ganjang. Rupa on jotjot dipilit alana asa boi habit tingki huhut moru ongkos, tarutama sian keluarga dipangarantoan.
Nangpe hatop tingkina, lapatan huhut gurat ni bangko tong do tarjaga tarlumobi dibagas pasangaphon hula-hula, dongan tubu, huhut boru une dohot Dalihan Na Tolu.
Paulak Une: Tandangan keluarga naimbaru tu hula-hula
Sala sada prosesi na ringkot tarmasuk dibagas ni Ulaon Sadari i ma Paulak Une.
Sasara rangrangan, Paulak Une i ma prosesi tandangan keluarga pangoli rampak pangoli imbaru tu keluarga pamuli (hula-hula). On ndang holan tandangan na biasa, alai jambar sian bangko na patuduhon:
- Panghormaton huhut hamauliateon keluarga pangoli tu hula-hula alana nunga marorot, huhut manjaga boruboru sahat tu ari parbagason.
- Pajangkonon partalian ni partuturan, i ma pardongan saripeon nunga manali dua keluarga.
- Pangidoan tangiang panumpak sian pardalanan imbaru angkup na marruma tangga.
Dibagas ni hasomalan, Paulak Une dipadalan pigapiga ari sae pesta. Alai dibagas Ulaon Sadari, tandangan on somalna dipadakan sasara simbolis tingki pesta, alana tingki huhut haporluon jaman saonari on.
Tingkir Tangga: Balosan tandangan sian hula-hula
Dung Paulak Une, keluarga pamuli Somalia mambalos tandangan keluarga pangoli i ma Tingkir Tangga.
Tingkir Tangga marlapatan “manilik tangga,” i ma hula-hula martandang tu bagas ni paranak, sahirahira:
- Balosan tandang ni bangko laho patuduhon i ma partuturan mardalan denggan.
- Panataon ndang partuturan na biasa , alai tong do patandahon dua keluarga asa lobi mambagas.
- Kesempatan asa boi langsung mangida bagas ni pangoli, huhut mangalehon tangiang panumpak.
Dibagas hasomalan Adat Na Gok, Ulaon Sadari holan bagian sian atakan targora. Paulak Une huhut Tingkir Tangga somalna dipadalan di ari na marasing, alai dibagas Ulaon Sadari duasa boi dipadalan sasara rampak dibagas sada ari, marhite tanda-tanda ni bangko, partukaran sipanganon, ulos, huhut marsi manandangi.

Lapatan Sosial huhut Partuturan
Prosesi Paulak Une huhut Tingkir Tangga dibagas ni Ulan Sadari mangarihon lapatan na mambagas:
1. Pansangapon Hula-hula
Dibagas ni Dalihan Na Tolu, hula-hula ingkon dipansangapon alana silehon boru. Paulak Une huhut Tingkir Tangga gabe sara patuduhon pansangapon sasara bangko.
2. Mampargogo Partalian Ikatan Antar Keluarga
Tandangan bangko on mampargogoi partalian partuturan antara paranak huhut hulh-hula, dohot paadonghon gurat ni partuturan na gabe harentaon sosial halak Batak Toba.
3. Tanda Tangiang Panumpak huhut Pangaramotion
Angkup ni pansangapon, dua prosesi on gok dohot tangiang huhut parngoluan pardongan saripeon na imbaru tartompa, tarmasuk hasusekseson, hahipason, huhut rongkap.
Hamubaon dibagas Jaman Saonari on
Dijaman saonari on, godang keluarga Batak Toba na pasadahon prosesi ni bangko on gabe sadari asa habit. On somalna tarjadi di pangaratoan didia tingki huhut ongkos gabe haehe na ringkot.
Alai, ringkot diantusi i ma pasadahon Paulak Une huhut Tingkir Tangga dibagas sada ari ndang mararti pamagohon lapatanna. Mangasinghon, hasomalan on muba sopola pamagohon bangko. Pigapiga parpunguan, tarmasuk Majelis Adat Budaya Batak Toba, paingothon porluna paboahon asa nilai-nilai timbul tong tarjaga nang pé panompaanna adong hamubaon.
Panimpuli
Ulaon Sadari Batak Toba ndang holas pesta na habit, alai atakan prosesi ni bangko na marnilai, tarutama sian Paulak Une huhut Tingkir Tangga. Dua prosesi on manandahon pansangapon, tangiang panumpak, huhut mampargogoi partuturan hombar tu Dalihan Na Tolu. Mamboto lapatan huhut gunana mangurupi sude mangantusi bangko ni Batak Toba huhut manjaga pustaha hasomalan na gogo marurat dibagas ni parngoluan sasara sosial.
-Rady-
